czwartek, 22 października 2009

{28.10.2009} Rola mediów w propagowaniu historii regionalnej

.
Taki temat ma kolejna gawęda, która rozpocznie się w środę 28 października 2009 roku o godzinie 17.00 w holu Miejskiego Ośrodka Kultury w Policach.
Na spotkanie zaprosiłem Agatę Rokicką, dziennikarkę Polskiego Radia Szczecin oraz Dariusza Baranika - Telewizja Szczecin.

Oboje są popularni, znani i cenieni w światku dziennikarskim. Osobiście darzę ich szczególną sympatią, bowiem w swoich programach mówią, pokazują, prezentują ciekawe materiały, osoby, inicjatywy „kręcące” się w wokół historii regionalnej, kultywujący ją i popularyzujący w środowisku Pomorzan.

Agata Rokicka jest współautorką „Szczecina we wtorek”, audycji wieczornej w której prezentuje ciekawych ludzi, znawców i miłośników historycznych zdarzeń. Dariusz Baranik stworzył i zaprezentował cykl materiałów w TVP Szczecin „Misja Gryf”. Jeden z odcinków został zrealizowany w Policach i dotyczył fabryki benzyny syntetycznej.

Można mnożyć przykłady gazet, portali, redakcji, które piszą o historii swego regionu, miasta, ziemi, okolicy. Można przytoczyć dziesiątki nazwisk, osób które drążą temat, przybliżając go odbiorcom. Wśród nich jest niewątpliwie Bogdan Twardochleb - Kurier, Andrzej Kraśnicki jr - Gazeta Wyborcza, wspomniani moi goście. W moich okolicach szanuję i cenię działalność na przykład Andrzeja Kowalika - www.trzebiez.pl, bądź też Wiesława Gawła - autora dziesiątków tekstów o historii Polic zamieszczanych m. in. w Gazecie Polickiej i innych mediach pisanych. Do tej grupki dołączył Czesław Piekarski - fan Jasienicy, którą zamieszkuje od urodzenia.

Ich wszystkich, a także każdego piszącego o historii miasta i regionu zaproszę na spotkanie, które już niebawem się odbędzie. Porozmawiamy o przeszłości niemal 750-letniego grodu, o wielu około historycznych sprawach, o tym jak wiele może pomóc dziennikarz w dziele edukacji regionalnej. Wysłuchamy naszych gości, którzy (w to nie wątpię) w barwny sposób opowiedzą o swej pracy, doświadczeniach i działaniach na rzecz tworzenia dobrej atmosfery w dziele przybliżania wiedzy o Pomorzu.

Zapraszam serdecznie na spotkanie!
.

Geschichtsblog

Police 750 ist ein Geschichtsblog, anlässlich des Stadtjubiläums gegrűndet und der Ortschaft an der Larpe gewidmet, die vom Pommerrschen Herzog Barnim I im Jahre 1260 die Stadtrechte erhalten hatte.

Der Blog presäntiert Geschichte der Stadt Police von den ältesten Zeiten bis zur Gegenwart. In dem Blog sind einzigartige Bilder, Sichzeichnungen, Landkarten und andere Dokumente mit der Geschichte der Stadt verbunden zu sehen.

Der Verfasser des Bloges ist Jan Matura – Leiter der Geschichtsgalerie Police im Städtischen Kulturzentrum Police.

In der Geschichtsgalerie wird die Regionalbildung fűr Kinder und Jugendliche betrieben. Es wird eine Festausstellung zum Thema der Geschichte der Stadt und der Region presäntiert. Die Geschichtsgalerie nimmt am kulturellen und gesellschaftlichen Leben der Stadt teil.
Sie inspiriert Geschichtsveranstaltungen : Plaudereien, Simposien, Treffen; organisiert die Ausflűge in die Region, unterstűzt die Personen, die wissenschaftliche Arbeiten in den Schulen und an den Hochschulen schreiben.

Kontakt mit der Galerie und dem Blog: jmatura(at)gminapolice.pl
Postadresse: Jan Matura, Galeria Historyczna Polic, ul. Siedlecka 1a, 72 – 010 Police, Polen

History blog on the 750th anniversary of the town of Police

Police 750 is a history blog on the 750th anniversary of the town of Police (West Pomeranian Province /Voivodship/, Poland) – previously a settlement on the Łarpia River, which was granted Magdeburg law to the town in 1260 by Barnim I the Good.

The blog is written by an amateur historian – Jan Matura, a Manager of a Historical Gallery in The Municipal Culture Centre in Police. The history of the town from the dawn of history to the present is detailed there. A unique collection of pictures, prints, maps and other records of the past of the town are presented.

The main objective of the gallery is to carry out young people and students’ regional culture education and participate in public, social and cultural life of the town. Furthermore the gallery is a place where historical conference and meetings are held. Moreover sightseeing tours in the region and academic assistance for students are offered.

Contact: jmatura(at)gminapolice.pl
Address: Jan Matura, Galeria Historyczna Polic, ul. Siedlecka 1 a, 72-010 Police, Polska

poniedziałek, 19 października 2009

{28.10.2009} Rola mediów w propagowaniu historii regionalnej

.
Taki temat ma kolejna gawęda, która rozpocznie się w środę 28 października 2009 roku o godzinie 17.00 w holu Miejskiego Ośrodka Kultury w Policach.
Na spotkanie zaprosiłem Agatę Rokicką, dziennikarkę Polskiego Radia Szczecin oraz Dariusza Baranika - Telewizja Szczecin.

Oboje są popularni, znani i cenieni w światku dziennikarskim. Osobiście darzę ich szczególną sympatią, bowiem w swoich programach mówią, pokazują, prezentują ciekawe materiały, osoby, inicjatywy „kręcące” się w wokół historii regionalnej, kultywujący ją i popularyzujący w środowisku Pomorzan.

Agata Rokicka jest współautorką „Szczecina we wtorek”, audycji wieczornej w której prezentuje ciekawych ludzi, znawców i miłośników historycznych zdarzeń. Dariusz Baranik stworzył i zaprezentował cykl materiałów w TVP Szczecin „Misja Gryf”. Jeden z odcinków został zrealizowany w Policach i dotyczył fabryki benzyny syntetycznej.

Można mnożyć przykłady gazet, portali, redakcji, które piszą o historii swego regionu, miasta, ziemi, okolicy. Można przytoczyć dziesiątki nazwisk, osób które drążą temat, przybliżając go odbiorcom. Wśród nich jest niewątpliwie Bogdan Twardochleb - Kurier, Andrzej Kraśnicki jr - Gazeta Wyborcza, wspomniani moi goście. W moich okolicach szanuję i cenię działalność na przykład Andrzeja Kowalika - www.trzebiez.pl, bądź też Wiesława Gawła - autora dziesiątków tekstów o historii Polic zamieszczanych m. in. w Gazecie Polickiej i innych mediach pisanych. Do tej grupki dołączył Czesław Piekarski - fan Jasienicy, którą zamieszkuje od urodzenia.

Ich wszystkich, a także każdego piszącego o historii miasta i regionu zaproszę na spotkanie, które już niebawem się odbędzie. Porozmawiamy o przeszłości niemal 750-letniego grodu, o wielu około historycznych sprawach, o tym jak wiele może pomóc dziennikarz w dziele edukacji regionalnej. Wysłuchamy naszych gości, którzy (w to nie wątpię) w barwny sposób opowiedzą o swej pracy, doświadczeniach i działaniach na rzecz tworzenia dobrej atmosfery w dziele przybliżania wiedzy o Pomorzu.

Zapraszam serdecznie na spotkanie!
.

„Polickie” książki do nabycia w MOK

Miłośnicy historii Polic prywatnie dla siebie gromadzą pamiątki związane z jego przeszłością. W swoich zbiorach mają także książki o mieście i regionie. Większość z nich wydana była w czasach najnowszych 1998-2009, w nakładzie kilkuset lub tysiąca egzemplarzy. Dystrybucja książek była i jest różna. Wydawane przez gminę były wysyłane do bibliotek szkolnych, miejskiej i jej filii.

W Miejskim Ośrodku Kultury można aktualnie nabyć trzy pozycje. Począwszy od najstarszej, „Powojenne dzieje Polic” Jana Matury - 2004, poprzez „Laur z Puszczy Wkrzańskiej” Włodzimierza Brzezińskiego, Edwarda Jędrucha, Janusza Chmielewskiego - 2006, po najnowsze „Ruchome piaski” Hilde Kliche - 2009. Ceny przyjazne jak na niskonakładowe pozycje. Kolejno 15, 20 i 18 złotych. Książki do nabycia na portierni MOK. Polecam i zapraszam!

czwartek, 8 października 2009

Barnim I - książę zwany Dobrym

.


Na 3 miesiące przed jubileuszowym rokiem 750-lecia nadania Policom praw miejskich, warto miłośnikom historii przybliżyć postać księcia pomorskiego Barnima I (1210-1278). Z jego bowiem rąk osadę nad Łarpią podniesiono do statusu grodu. Działo się to w 1260 roku.

Barnim I urodził się w 1210 roku. Jego rodzicami byli Bogusław II i księżna Mirosława. W tych czasach słabła dominacja Danii na Pomorzu, zwiększały się za to wpływy Brandenburgii, chcącej narzucić pomorskim ziemiom swe zwierzchnictwo. Podczas pełnienia przez Barnima I władzy napotkał on na wiele przeciwieństw, toczył spory, wojny, stając w opozycji do dominantów chcących przejąć Pomorze. W swej biografii książę jawi się w trzech wcieleniach jako Barnim - władca, Barnim - dobroczyńca, Barnim- gospodarz.

Barnim I - władca pomorski

W 1231 roku cesarz niemiecki Fryderyk II nadał margrabiemu brandenburskiemu prawo zwierzchności nad Pomorzem. Nie wyrazili na to zgody Barnim I oraz jego kuzyn Warcisław III (1210-1264) panujący w zachodniej części Pomorza, w Księstwie Dymińskim. Aby zminimalizować zagrożenie Brandenburgii od strony zachodniej książę lokował Przęcław- Prenzlau nadając mu w 1235 roku prawa miejskie. W 1240 roku po konflikcie zbrojnym z Brandenburgią książęta musieli spokornieć i pójść na ustępstwa względem silniejszej Brandenburgii. Książę przekazał biskupowi kamieńskiemu Krainę Stargardzką z wszystkimi prawami. Wprawdzie później odzyskał Krainę Stargardzką za Ziemię Kołobrzeską, ale jako lenno (1246).

Nie podołając Brandenburgii książę próbował poszerzyć granice księstwa na południu, prowadząc zatargi z księciem Henrykiem Pobożnym i księciem wielkopolskim Przemysławem I. Na konflikcie skorzystał margrabia brandenburski wsparty przez Meklemburczyków. Opanował Stargard Meklemburski, Bezrzecze i Wüstrow. Na zdobytych ziemiach powstały nowe miasta: Choszczno, Barlinek, Myślibórz. Wojna z Brandenburczykami zakończyła się pokojem w Landin. Barnim I odzyskał część ziem uznając się lennikiem margrabiów brandenburskich. W tej sytuacji książę rozpoczął intensywną politykę kolonizacyjną na prawie niemieckim.

W 1268 roku po śmierci Świętopełka Gdańskiego, Barnim I wyruszył na wyprawę wojenną przeciwko książętom Pomorza Wschodniego. Zajęto kraj między Górą Chełmską a rzeką Wieprzą. Tymczasem sprawa sukcesji na Pomorzu Gdańskim skomplikowała się. Powiązany układami Barnim I wiosną 1269 roku ruszył przez Kołobrzeg do Sławna. Wyprawa skończyła się fiaskiem, a wojska Barnima I poniosły straty. Za rzekome zniszczenie osiedli biskupa kamieńskiego książę miał zapłacić odszkodowanie w postaci ziem od Maszewa po rzekę Drawę. Także joannici, którzy doznali łaski od księcia zdradzili go i przeszli na stronę Brandenburgii. Książę w odwecie próbował zabrać joannitom Zachań i dobra w Stargardzie. Joannici odwołali się do papieża. Niekorzystnego dla siebie wyroku nie zaakceptował Barnim I. 12 sierpnia 1269 roku w Strasburgu legat papieski rzucił na księcia klątwę. W tym samym roku Barnim poszedł na ustępstwa na rzecz Brandenburgii przyjmując swe ziemie jako lenno i tracąc suwerenność.

Pod koniec życia Barnim I przeżył jeszcze konflikt zbrojny margrabiów brandenburskich z sąsiadami. Barnim I mający zobowiązania, w układzie pokojowym w Myśliborzu w 1277 zobowiązał się wystawić oddział rycerzy i wypłacić na wydatki wojenne 1500 grzywien srebra. Dla gwarancji Gardziec, Gryfino, Pyrzyce, Stargard zostały zastawione margrabiemu.

Barnim I Dobry

Książę był nader szczodry i hojny względem zakonów i duchowieństwa. W 1235 roku nadał templariuszom krainę między rzekami Tywą a Różycą z wieloma przywilejami, Zrezygnował z wszystkich książęcych uprawnień względem tego zakonu, zwolnił ich z wszystkich ceł na terenie księstwa. Później w Stargardzie Szczecińskim ufundował klasztor cysterek nadając im 600 łanow ziemi.

Książę wspierał finansowo biskupów kamieńskich nadając im liczne przywileje, umacniając ich gospodarczo. Pod koniec życia Barnima biskup kamieński Herman starał się uniezależnić względem księcia. Także joannici zaznali od księcia wielu przywilejów, wsparcia finansowego, pomocy gospodarczej.

Barnim I gospodarz

Barnim I od początku sprawowania władzy sprzyjał akcji kolonizacyjnej, zasiedlał Pomorze etnicznie obcymi pomorzanom elementami niemieckimi sprowadzanymi z zachodu. Nadawał prawa miejskie zwiększając poziom gospodarki rozwoju społecznego, zagospodarowania ziem, budowania samorządności. W tym celu wielokrotnie pozwalał na prawo korzystania z lasów, rzek, jezior. Książę dawał możnowładcom niemieckim przywileje, ci z kolei rozwijali akcją kolonizacyjną. Obaj książęta Barnim i Warcisław III prowadzili podobną politykę zagraniczną i wewnętrzną. Twierdzi się, że książę za swego panowania nadał prawie 30. ośrodkom prawa miejskie. Jak dotąd potwierdziłem w źródłach 14 miast lokowanych przez Barnima I. Książę lansował osady słowiańskie. Zaludniając nowe obszary wytwarzał silne ośrodki gospodarcze, militarne zdolne do zabezpieczenia granic przed najeźdźcami. Tym samym rozpoczął się powolny, ale systematyczny proces zmian narodowościowych Księstwa Szczecińskiego i Dymińskiego na dotychczasowych ziemiach słowiańskich. W 1264 roku po śmierci Warcisława III, Barnim I został władcą obu ziem.

Lista miast lokowanych przez księcia Barnima I w latach 1227-1278:

Banie - 1234, Gartz - 1235, Prenzlau - 1234/1235, Szczecin - 1243, Stargard - 1243, Chojna - 1255, Gryfino - 1255, Dąbie - 1249 lub 1260, Police - 1260, Ueckermünde - 1260, Pyrzyce - 1263, Goleniów - 1268, Kamień Pomorski - 1274, Trzebiatów - 1277.

***

Barnim I żył 68 lat. Przez 51 lat rządził Księstwem Szczecińskim. Był trzykrotnie żonaty. Z pierwszą żoną Marianną miał córkę Anastazję. Z drugą Małgorzatą Brunszwicką zrodził się syn Bogusław IV (1252-1309). Z trzecią Matyldą zrodzono córkę Beatrycze, Barnima II (1275-1295) i Otto I (1279-1344). Mimo, że rządził Księstwem Szczecińskim, na skutek uległości zrezygnował z budowy zamku w Szczecinie i przeniósł się do Dąbia, zostawiając w Szczecinie jedynie dom mieszkalny, w którym się zatrzymywał. Jego rządy przypadły na niespokojne czasy wojen, zatargów, wpływów Danii, Brandenburgii, książąt polskich, Meklemburgii. Mimo tego nadał swym ziemiom tempo rozwoju cywilizacyjnego, gospodarczego. Paradoksem jest, że rezydował w Dąbiu, a nie w Szczecinie oraz to, że zakony męskie, którym tak sprzyjał, zawodziły go przechodząc na stronę przeciwnika.

Barnim I został pochowany w kościele NMP w Szczecinie. 18 lat przed śmiercią książę docenił Police nadając osadzie prawa miejskie magdeburskie.



Bibliografia:

Skarby szczecińskiego archiwum, Szczecin 1979
Olga Barańska, Pomorze Zachodnie, Szczecin 2001
Kazimierz Kozłowski, Jerzy Podralski, Gryfici książęta Pomorza Zachodniego, Szczecin 1985
Zygmunt Boras, Książęta Pomorza Zachodniego, Poznań 1978
Dzieje Szczecina, tom II, Warszawa-Poznań 1985

Na rycinach:
1 - pieczęć Barnima I
2 - Barnim I
3 - średniowieczny akt lokacyjny
4 - herb Gryfitów
5 - protoplasta Gryfitów - Warcisław I

sobota, 3 października 2009

Ruszają „II Zabawy z historią”

W nowym roku szkolnym Galeria Historyczna Polic rozpoczyna drugi cykl projektu „Zabaw z historią”, który obejmie swym zasięgiem wszystkie przedszkola gminy polickiej, wraz 5-6 latkami z owych placówek. Ponadto zapraszam do wspólnej zabawy uczniów klas pierwszych z polickich podstawówek. Aktualnie do wspomnianych placówek rozsyłane są zaproszenia. Zajęcia rozpoczną się w październiku, a zakończą w czerwcu jubileuszowego 2010 roku, roku 750-lecia Polic.



Właśnie w tym kontekście zaproponowałem nowy temat: „Herb Polic”, znak miasta, z którym się utożsamiamy. Uzasadnienie podjęcia tematu rozwijam w załączonym poniżej scenariuszu, uważając że w świadomości małego policzanina warto utrwalić czerwoną głowę mitycznego gryfa w złotej koronie na srebrnym polu tarczy. Trzeba wracać do tradycji znaku szkoły, zakładu pracy, środowiska, stowarzyszenia, klubu. W ostatnich burzliwych czasach przemian społeczno- politycznych odeszliśmy od kultywowania pewnych wartości i tradycji. Wydają nam się one mniej ważne, istotne w czasach komercji i rozwoju cywilizacyjnego.


„II Zabawy z historią”- Herb Polic

Scenariusz:

Miejsce - Miejski Ośrodek Kultury, Galeria Historyczna Polic, Galeria „Obok”
Czas realizacji - październik 2009 - czerwiec 2010
Czas trwania zajęć - godzina lekcyjna 45 min do 60 minut. Zajęcia będą realizowane w piątki między 9 a 13
Uczestnicy - przedszkolaki 5-6-latki (klasy „zerowe”), klasy pierwsze z terenu Gminy Police. Najlepiej grupy kameralne do 20 dzieci z dwiema opiekunkami.
Cele projektu - w kontekście 750-lecia Polic - 2010 rok, zapoznanie dzieci z elementem tożsamości miasta - herbem, jego znaczeniem, wyglądem.
Kontakt- wyłącznie na telefon - Jan Matura tel. 608 036 041 lub e-mail: janzpolic (at) wp.pl

Przebieg zajęć:

Po przybyciu do MOK dzieci zostaną powitane w hallu obiektu i w razie konieczności (duża liczba dzieci), podzielone na grupy. Zajęcia będą odbywać się w pracowni plastycznej MOK. Dzieci poznają znaczenie słów: znak, logo, herb, sztandar. Poznają podstawowe kolory i symbole używane w heraldyce. Poznają barwy herbu Polic. Rodzaje kolorów określą na wskazanych im przedmiotach. Dowiedzą się kim jest gryf- znak polickiego herbu. Określą elementy herbu (korona, głowa gryfa). Następnie podzieleni na grupki ułożą puzzle z herbem miasta. Na koniec otrzymają do pokolorowania herb. W tym czasie 2 grupa odwiedzi wraz z opiekunkami Galerię Historyczną Polic. Istnieje możliwość zabaw dziecięcych z dawnych czasów. Po zmianie grup nastąpi powtórzenie czynności. Na zakończenie zajęć w hallu MOK dzieci otrzymają pamiątkowe dyplomy „Jestem małym historykiem” i własnoręcznie podbiją swój dyplom pieczęcią GHP. Po pożegnaniu przez prowadzącego zajęcia, udadzą się do przedszkola lub szkoły.

czwartek, 1 października 2009

Plany działalności GHP na 2010 rok

Wraz z nastaniem nowego roku szkolnego rozpoczął się nowy rok kulturalny. W MOK po wakacyjnej przerwie wznowiono zajęcia w zespołach, ogniskach, grupach teatralnych, pracowni plastycznej oraz w Galerii Historycznej. Celem nadrzędnym GHP jest organizacja i współorganizacja przedsięwzięć, które mają uświetnić jubileusz 750-lecia Polic w 2010 roku.

W GHP podjęto takie działania znacznie wcześniej. Także dwa przedsięwzięcia: historyczne i... sportowe, które zaproponowałem do realizacji w przyszłym roku, mają dużą szansę realizacji. Za wcześnie jednak o tym dziś mówić. Pewne jest, że sylwester 2009 roku i pierwsze godziny jubileuszowego 2010 roku przeżyjemy pod MOK-iem, jak niegdyś u progu trzeciego tysiąclecia. A oto propozycje GHP na 2009/2010 rok:

28.10.2009
GHP gawęda Rola mediów w propagowaniu historii regionalnej: Agata Rokicka - Polskie Radio Szczecin, Dariusz Baranik - TVP Szczecin

20. 01. 2010
GHP gawęda Zabytki Gminy Police - dr Janina Kochanowska

luty 2010
GHP wystawa w hallu Tanowo wczoraj i dziś - prezentacja trzeciej pod względem ludności osady gminy polickiej

24.02.2010
GHP gawęda Gród Słowiański w Mścięcinie - archeolog z Muzeum Narodowego

marzec - czerwiec 2010
Współpraca GHP w organizacji sympozjum historycznego, widowisk historycznych z okazji 750- lecia Polic

21.4.2010
GHP gawęda Rola stowarzyszeń w działalności na rzecz lokalnej wspólnoty

28.08.2010
IV Jarmark Augustiański

październik 2009 - czerwiec 2010
„II Zabawy z historią” dla przedszkolaków i klas „zerowych” - Herb Polic