piątek, 25 kwietnia 2014

Denkmale pamięci

Są różnego kształtu, wielkości, różnie usytuowane, wolnostojące lub wtopione w bryłę obiektu. Zwykle ustawione na placu kościelnym, ale też i w centrach wsi, w otoczeniu starych drzew.

Pomniki pamięci były wystawiane w niemal każdej niemieckiej wsi, których mieszkańcy uczestniczyli w I wojnie światowej 1914-1918. Walczyli i ginęli. Wsie, gminy wystawiały im pomniki: krzyże, głazy, tablice, rzeźby, płaskorzeźby z wyrytymi nazwiskami poległych, nieraz ze wskazanym miejscem śmierci.


W Gminie Police takie pomniki, cokoły są w Jasienicy, Trzebieży, Przęsocinie, Policach, Pilchowie, Tanowie...Niektóre z nich zostały zaadaptowane jak choćby ten w Niekłończycy czy w Trzebieży. Tak samo jest na mojej Ziemi Nyskiej.



Po II wojnie światowej wiele pomników zostało zniszczonych lub zacierano nazwiska na nich wyryte. Niektóre przetrwały do dziś w niezmienionej formie. Oto przykłady. Na zdjęciach kolejno: Denkmal z Hajduk Nyskich z dwiema tablicami pełnymi nazwisk pod płaskorzeźbą św. Jerzego (do 1945 r.). Obok już bez tablic, które po wojnie zniknęły. Dalej Madonna a pod nią nazwiska kępniczan, obok zaś ta sama Matka Boska z Dzieciątkiem ale już bez inskrypcji. To w mojej rodzinnej Kępnicy. Kolejny krzyż z Niwnicy pod Nysą z zachowanymi nazwiskami poległych żołnierzy. I trzy przykłady z Ziemi Polickiej. Kolejno: Niekłończyca, Dobra (nowa tablica) i Tanowo.

Od Moje Małe Ojczyzny

jan

środa, 16 kwietnia 2014

Tajemnice Tanowa (1) -kościół i dzwonnica

Współczesny kościół p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa ma ciekawy rodowód. Wcześniej w budynku mieściła się ciesząca się dużym wzięciem „Gospoda pod Lipami”- „Gasthof unter den Linden” z salą zabaw, letnim ogródkiem na zapleczu, pokojami gościnnymi i słynącą w okolicy znakomitą kuchnią. W okresie 1945-1946 obiekt służył Rosjanom, którzy przebywali w obszarze Enklawy Polickiej. Później urządzono tu świątynię, która istnieje do dziś.

Obok kościółka stoi ryglowa dzwonnica zwieńczona skośnym dachem. U jej pułapu wisi  klasycystyczny dzwon pochodzący z 1817 r. który został przelany w pracowni ludwisarskiej Schwenna w Szczecinie i został przeznaczony dla tanowskiego kościoła. Dowodzą tego inskrypcje na kielichu dzwonu: „Me renovavit Dominus Schwenn 1817...” Na płaszczu dzwonu widać trzy popiersia Arthura Marquisa Wellingtona, F.Wilhelma III i Feldmarschala von Blücher (karta inwentarzowa WKZ - 17.10.1989 r. B-182) Dzwon jest pęknięty i powtórnie przepiłowany dla poprawy dźwięku. Osobiście nigdy go nie słyszałem podczas uroczystości kościelnej. Dawno temu, ale po wojnie rusztowanie dzwonnicy zostało odrestaurowane, a nadgniłe belki zostały wymienione.



 W wielu źródłach powiada się, że dzwonnica powstała w 1807 r., co jest oczywistą nieprawdą. Współczesna dzwonnica jest kopią pierwotnej, bliźniaczo podobną do dzwonnicy w Pilchowie, która istniała obok dawnego kościoła. Zbudowano ją w okresie powojennym i postawiono w miejscu, w którym istniał budynek kompleksu restauracyjnego łączącego główny budynek restauracji z dzisiejszym domem Państwa Prostków.

W opisie Tanowa w różnych źródłach pojawiają się liczne błędy w datowaniu, umiejscowieniu i opisie kościoła dawnego, współczesnego, dzwonnicy.




Antoni Adamczak  w „Puszczy Wkrzańskiej i Wzniesieniach Szczecińskich” (1993) s. 55 pisze: „Nieco dalej stoi kościół z I połowy XX w. (...) a obok -  dzwonnica drewniana o konstrukcji szkieletowej, z dzwonem z 1807 r.”. Jeszcze inną orientację czasową przypisuje obiektowi w Tanowie „Leksykon Puszczy Wkrzańskiej” (2010) s. 92. Tu autorzy leksykonu popuścili wodzę fantazji pisząc: „na miejscu kościoła szachulcowego z XVIII w. zniszczonego w 1945 r., zbudowano w 1990 nowy kościół”. Kościół z XVIII w. (Hugo Lemcke, „Die Bau und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Stettin” (1901) stał w innym choć nieodległym miejscu przy zakręcie, zaś dawna gospoda dziś pełniąca rolę kościoła około 200 m bliżej. „Wędrówki rowerowe wokół Zalewu Szczecińskiego”  (2011), s. 39, oraz  „Szkic szlaków turystycznych powiatów Polickiego i Uecker-Randow” (2006) s.12 tak opisują obiekt w Tanowie: „...dzwonnica drewniana z XIX w.”. Poprawnie za to opisuje dzwonnicę mapa „Okolice Szczecina” - 1967: „...przy kościele na niskiej belkowanej dzwonnicy, dzwon z 1817 r.”. Dzwonnicy jako zabytku nie ma także w Gminnej Ewidencji Zabytków zarówno jako zabytku, obiektów zakwalifikowanych do wpisu, czy też obiektów w ewidencji. Takich przejęzyczeń można znaleźć więcej nie tylko w przypadku opisu Tanowa.

         Tymczasem na zdjęciach prezentuję dawny nieistniejący kościół z XVIII w, współczesny w miejscu dawnej gospody oraz dzwonnicę z dzwonem z 1817 r.

jan

niedziela, 6 kwietnia 2014

Cudne Nowe Warpno

Nowe Warpno kwitnie. Dzięki odzyskaniu środków finansowych z czasów strefy wolnocłowej, w miasteczku co rusz nowe inwestycje i przedsięwzięcia. 

Promenada z tarasem widokowym, piękny rynek wraz z małą infrastrukturą, Aleja Żeglarzy, pomniki plenerowe, nowe fasady kamienic, lodowisko, słowem istny cud.










>

Przenieśmy się do Nowego Warpna spoglądając na ubiegłoroczne letnie fotki. Zapewne z każdym dniem do tego miasteczka okolonego z trzech stron wodami Zalewu i Jeziora Nowowarpieńskiego będzie docierać coraz liczniejsza liczba turystów zmotoryzowanych, rowerzystów, wodniaków. Nowe Warpno jest tego warte!
jan

piątek, 4 kwietnia 2014

Targi i "Gryfik"

Gimnazjum nr 1 po raz wtóry zrealizowało Polickie Targi Projektów Edukacyjnych. Ewa Misztalska i Zbigniew Wojciechowicz z pomocą innych nauczycieli zachęcili  uczniów do podjęcia trudu przygotowania stoisk prezentacyjnych z ciekawymi tematami od historii, przeszłość poprzez środowisko, społeczność europejską po przyszlość starego kontynentu. Wszystko ciekawie zaaranżowane, przemyślane, zaprezentowane. Zabawa była świetna, a pomysł nader trafiony.





Podobną zabawę choć mocno zawężoną do miasta, najbliższych okolic przygotowała policka „ósemka” organizując po raz czwarty z rzędu „Gryfika”- konkurs wiedzy historycznej dla uczniów klas 1-3. Najpierw były eliminacje szkolne. Najlepsi przybyli do Szkoły Podstawowej nr 8 na finał. Konkurs wiedzy, plastyczny, przedstawienie złożyły się na całość. Było super, a historyczną zabawę przygotowały Aneta Bandrowska, Danuta Grochola, Beata Sadownik. 





Na zdjęciach migawki ze Szkoły Podstawowej nr 8, a poniżej z Gimnazjum nr 1. 
jan